جستجو

جاودانگی لذتهای بهشتی

معروف است که «فقدانها» همیشه ارزش «وجدانها» را آشکار می سازد، و به تعبیر دیگر نعمتها و مواهب الهی را همیشه در مقایسه با زوال آنها می توان شناخت. اگر بیماری در عالم وجود نداشت هیچکس نمی دانست نعمت سلامتی چه گوهر گرانبهائی است؟ و اگر نا امنی روی نمی داد قیمت نعمت امنیت هرگز شناخته نمی شد! روی این حساب در بهشت که فقدانی وجود ندارد نه ناآرامی است، نه بیماری و تعب، نه قحطی و خشکسالی و.... بنابراین ارزش آن همه نعمتها تدریجا به فراموشی سپرده می شود و طبعا دراین حال لذتی احساس نخواهد شد.

پاسخ این سوال چندان پیچیده نیست، زیرا بهشتیان از یکسو با اشرافی که بر اهل دوزخ دارند می توانند حال خود را با آنها مقایسه کنند. هنگامی که این تفاوت عظیم را ببینند از نعمتهای بی پایانی که در آن هستند لذت می برند. قرآن مجید ناظر بودن بهشتیان را بر وضع دوزخیان کرارا یادآور شده است. در آیه 50 سوره اعراف می خوانیم: "و نادی اصحاب النار اصحاب الجنه ان افیضوا علینا من الماء  او مما زرقکم الله قالوا ان الله حرمهما علی الکافرین" «اهل دوزخ بهشتیان را صدا می زنند که (محبت کنید و) مقداری آب یا از آنچه خدا به شما روزی داده به ما ببخشید، آنها می گویند خداوند این ها را بر کافران حرام کرده است»، و در آیات سوره صافات می خوانیم: "فاقبل بعضهم علی بعض یتسائلون – قال قائل منهم انی کان لی قرین- فاطلع فراه فی سواء الجحیم – قال تالله ان کدت لتردین – ولو لا نعمه ربی لکنت من المحضرین" «بعضی از بهشتیان رو به بعضی دیگر کرده، سوال  می کنند – یکی از آنها می گوید: من همنشین (گنهکار و بی ایمانی) داشتم...ناگهان نگاه می کند او را در وسط دوزخ می بیند – به او  می گوید: به خدا سوگند چیزی نمانده بود که مرا نیز به هلاکت بکشانی! - و هرگاه نعمت پروردگارم نبود من نیز از احضار شدگان در دوزخ بودم» (صافات/50 و 51 و 55 و 56). باز در سوره اعراف می خوانیم: " و نادی اصحاب الجنه اصحاب النار ان قد وجدنا وعدنا ربنا حقا فهل وجدتم ما وعد ربکم حقا قالوا نعم فاذن موذن بینهم ان لعنه الله علی الظالمین" «اهل بهشت،  دوزخیان را صدا می زنند که ما آنچه را پروردگارمان وعده داده بود همه را حق یافتیم، آیا شما هم آنچه را پروردگارتان وعده داده بود حق یافتید؟ می گویند بله، در این هنگام ندا دهنده ای در میان آنها ندا می دهد که لعنت خدا بر ستمگران باد! (اعراف/ 44).

از مجموع این آیات به وضوح استفاده می شود که نه ساکنان بهشت از وضع حال دوزخیان بیخبرند و نه ساکنان دوزخ از حال بهشتیان، اطلاع بهشتیان سبب مزید سرور و نعمت آنها است که آنها به عذابهای دردناک گرفتار نشدند، و در میان آن همه نعمت غوطه ورند، و به عکس دوزخیان از این مقایسه رنج می برند.

در حدیثی از امام صادق (ع) می خوانیم: «هر انسانی منزلی در بهشت و منزلی در دوزخ دارد. هنگامی که بهشتیان ساکن بهشت و دوزخیان ساکن دوزخ می شوند کسی صدا می زند ای اهل بهشت نگاه کنید آنها نگاه به دوزخ می کنند، در این حال منازل آنها را در دوزخ بالا می آورند و به آنها نشان می دهند و به آنها گفته می شود! این منازلی است که اگر معصیت پروردگارتان می کردید داخل آن می شدید! سپس امام فرمود: اگر ممکن بود کسی از خوشحالی بمیرد اهل بهشت در آن هنگام از خوشحالی می مردند! چرا که آن همه عذاب از آنها باز گردانده شده (نظیر همین معنی در مورد دوزخیان در ذیل این روایت بیان شده که آنها با ملاحظه جایگاه خود در بهشت چنان غمگین می شوند که از غصه و اندوه می خواهند بمیرند). نظیر همین مطلب به طور فشرده تر از پیغمبراکرم(ص) در تفسیر درالمنثور نقل شده است.

وجود دو منزلگاه برای هر انسان اشاره به زمینه ها و استعدادهائی است که بالقوه در هر انسانی وجود دارد و مطابق این استعدادها و زمینه ها محلهائی در دوزخ  و بهشت برای آنان تعیین شده است. این هیچ منافاتی با آنچه قبلا گفتیم ندارد که با اعمال خود این منزلگاهها را بسازند و از هر نظر تکمیل کنند و زمینه ها را به فعلیت کامل برسانند. اینها همه ازیکسو، از سوی دیگر بهشتیان هرگز خاطره دنیا را فراموش نکرده اند و می توانند با مقایسه حال خود نسبت به وضع دنیا به ارزش آن همه نعمتها و مواهب بی شمار  الهی پی برند.

در آیات 25 تا 27 سوره طور می خوانیم: "و اقبل بعضهم علی بعض یتسائلون قالوا انا کنا فی اهلنا مشفقین – فمن الله علینا و وقینا عذاب السموم" «بعضی از بهشتیان رو به بعضی دیگر می کنند و از (گذشته) می پرسند – می گویند ما در میان خانواده خود بیمناک بودیم- اما خدا منت بر ما نهاده و ما را از عذاب کشنده حفظ کرد».

این تعبیر به خوبی نشان می دهد که بهشتیان نگرانیها و ناراحتیهای دنیا را به خاطر دارند و آن را با آنچه در آن هستند مقایسه می کنند، بدیهی است این مقایسه می تواند عظمت مواهبی را که از آن برخوردارند آشکارکند.

منابع

  • ناصر مکارم شیرازی- پیام قرآن- جلد 6- از صفحه 360 تا 363

کلید واژه ها

بهشت بهشتیان پاداش الهی نعمتهای الهی قرآن

مطالب مرتبط

سایه های بهشتی، یکی از نعمتهای مادی بهشت در قرآن قصرهای بهشتی، یکی از نعمتهای مادی بهشت در قرآن نوشیدنی ها و شرابهای طهور، یکی از نعمتهای مادی بهشت در قرآن لباسها و زینت ها، یکی از نعمتهای مادی بهشت در قرآن همسران بهشتی، یکی از نعمتهای مادی بهشت در قرآن خادمان و ساقیان، یکی از نعمتهای مادی بهشت در قرآن نشاط درونی، یکی از لذات روحانی بهشت در قرآن

اطلاعات بیشتر

عدم یکنواختی و ملالت بار بودن نعمتهای بهشتی

ابزار ها