اهمیت عنصر تبلیغ در اسلام

تبلیغ

موضوع تبلیغ برای هر مکتب، مذهب، حزب و گروه در طول تاریخ از اهمیت فوق العاده ای برخوردار بوده، و بزرگترین نقش را در معرفی، نشر، حفظ و حراست اصول مبانی آنها و پیروانشان ایفا کرده است. بدون تردید، اگر مبلغان توانا و زبردستی به تبلیغ و ترویج اصول و مبانی مکتب هماهنگ با زمان نپردازند، استمرار آن اصول و مبانی از ضمانتی برخوردار نخواهد بود و از مکتب و پیروان آن، جز آثاری در اوراق تاریخ باقی نخواهد ماند. اگر مکتب و مرامی در جهان توانسته است حضورش را در صحنه های بین المللی یا منطقه ای حفظ کند و آثار و پیروانی داشته باشد، وجود جایگاه بلند عنصر تبلیغ، در آن مکتب و مرام بوده که آنها را دارای نقش نموده واز زوال و نابودی نگهداشته است. به عنوان نمونه مسیحیت کنونی با این که از نظر منطق و محتوا قدرت چندانی در مقابله با شبهه ها و اشکالاتی که از ناحیه دیگران متوجه آن می شود، ندارد، ولی سر این که توانسته است در صحنه های افکار و عقائد و مجامع جهانی حضور خود را حفظ کند و به حیات خود ادامه دهد و در عین حال در اندیشه و تسخیر محدوده های دیگری از جهان باشد، به خاطر توجه و اهمیت کلیساها و مبشرین مسیحیت به تبلیغ و استفاده آنان از این سلاح و شیوه های پیشرفته آن بوده است.
اگر مکاتب و مذاهب و گروههای بسیاری را در لا به لای اوراق تاریخ مطالعه می کنیم، ولی در جامعه بشری و صحنه های افکار و عقائد جهانی جای خالی آنها را شاهدیم و نمود عینی و خارجی ندارند، باز می توان گفت یکی از عوامل مهم و اساسی زوال آنها نداشتن برنامه صحیح تبلیغی بوده است. و به تعبیر دیگر همان گونه که قلب انسان مرکز و محور اصلی حیات شریانهای وجود انسان است و مسئولیت پمپاژ خون را به تمام اعضاء و مویرگهای بدن را به عهده دارد و توسط این عمل قلب است که بدن از عوارض امراض، ضعف و ناتوانی مصون مانده و به صورت موجودی قوی و پرتحرک به حیات خود ادامه می دهد، وجود عنصر تبلیغ در مکتب نیز، نقش همان قلب را در حیات مکتب ایفا می کند که با انجام درست وظیفه تبلیغ، باعث حیات معنوی و سبب حضور مکتب در معادلات فرهنگی، اجتماعی و حفظ مکتب و پیروان از خطر التقاط و افسردگی و غفلت زدگی می گردد و حیات پویا و مستمر مکتب را به صورت همگام و هماهنگ با زمان و شرایط و مقتضیات آن تضمین می کند.
امروزه، عملا در صحنه های بین المللی و عرف سیاسی، تئوری ارزشی تبلیغ در نظامهای سلطه، به ثبوت رسیده است، به گونه ای که سرنوشت هر کشور و نظامی، تا حدودی زیادی، تحت تأثیر روند عمومی تبلیغات و تصمیمات استکبار جهانی است. بنابراین، هر مکتب و مذهبی برای شناساندن و پاسداری از اصول و مبانی خود، نیاز به تبلیغ دارد. همچنین برای حفظ پیروان و تقویت بنیه معنوی و آگاهی آنان و جذب دیگران، پاسخ گویی به شبهات و اشکالاتی که پیش می آید، جلوگیری از انحرافات و بدعتها و حضور در صحنه جهانی و بین المللی احتیاج مبرم به اهرم تبلیغ دارد.

اهمیت عنصر تبلیغ در اسلام
برای درک اهمیت و جایگاه عنصر تبلیغ در یک مکتب، نخست باید جهان بینی و رسالت و محدوده ای که آن مکتب برای گسترش خویش در نظر دارد، شناخته و روشن شود. در این صورت است که اهمیت تبلیغ و تبلیغات در آن مکتب مشخص خواهد شد. اگر جهان بینی و رسالت یک مکتب، محدوده خاصی داشته باشد، قهرا شعاع پیام رسانی و تبلیغ در آن مکتب، محدود و در نهایت، از اهمیت و ارزش کمتری برخوردار خواهد بود، اما اگر جهان بینی و رسالت یک مکتب، جهانی باشد، محدوده تبلیغ آن نیز جهانی است. اسلام دینی است جهانی، از این روی اهمیت زیادی به امر تبلیغ و مبلغ داده است: «و من احسن قولا ممن دعا الی الله و عمل صالحا؛ کیست نیکوتر از آن کسی که به سوی خدا مردم را بخواند و کردار نیک انجام دهد.» (فصلت/ 9) مرحوم طبرسی در ذیل آ