جستجو

رساله نجات (اصول عقاید علامه مجلسی)

این رساله یکی از آثار و تألیفات علامه محمدباقر مجلسی است که به زبان فارسی و در اصول عقاید می باشد و برای جلوگیری از خرافات و حرف های بیهوده نابخردان مؤثر و قابل توجه است.

معرفی اجمالی نویسنده:
ملا محمد باقر فرزند علامه محمد تقی مجلسی (مجلسی اول). این پدر و پسر هر دو علامه بودند ولی علامه مجلسی به طور مطلق، همین (ملامحمد باقر مجلسی اصفهانی) صاحب کتاب گران سنگ بحارالانوار است. او از بزرگان فقهای اثنی عشریه و علمای امامیه، محقق، متکلم جامع معقول و منقول و در تفسیر و حدیث و درایه و علم رجال و اصول فقه و کلام و سایر علوم دینی، متبحر و محیی آثار ائمه طاهرین و امام جمعه و جماعت شهر اصفهان و از طرف سلاطین وقت "شیخ الاسلام" و دارای نفوذ کامل بود. سال 1037 هـ ق در یک خانواده عالم در اصفهان متولد شد. از همان اوایل کودکی در سایه توجه خاص پدر دانشمندش به تحصیل علم پرداخت و در علوم متداول آن زمان در حوزه درسی پدر در اصفهان، باهوش و استعداد فوق العاده اش، توانست خیلی زود در مدتی کوتاه مراحل مختلف علمی را طی کند و با دو برادر بزرگترش، "ملا عزیزالله" و "ملا عبدالله" در میان علما مشهور شود. خدمات دینی متنوع او از حیث تألیف و تدریس و احقاق حقوق و ترویج و احیای شریعت و نشر آثار و اخبار فقه و ادعیه و قصص و دیگر شرعیات که به زبان فارسی ترجمه کرده و در تمام بلاد اسلامی مخصوصا بلاد عجم، بوده است. او علاوه بر این خدمات و اجرای احکام شرع و تمشیت امور مسلمین، در حفظ و حراست کشور و مملکت که آن روزها به واسطه قلت تدبیر شاه سلطان حسین صفوی رو به انحطاط رفته بود، سهم به سزایی داشت و در واقع به وجود او بسته بود و از همین رو، در دهه نهم از قرن یازدهم هجری، از طرف شاه سلیمان صفوی در شهر اصفهان (که در آن موقع پایتخت ایران) بود، اجرای امور، به عهده علامه مجلسی واگذار شد و او نیز چنانچه باید و شاید، به انجام وظایف لازمه، مشغول شد.
علامه از محضر بزرگانی چون ملاحسنعلی شوشتری، آقا حسین محقق خوانساری، میرزا رفیع الدین طباطبائی نائینی، شیخ عبدالله بن جابر عاملی، شیخ محمد جبل عاملی (نوه شهید ثانیملا محمد صالح مازندرانی (شوهر خواهرش) و بسیاری دیگر از علما و فضلا کسب فیض کرد و اجازه گرفت. مدتی نیز در خدمت فقیه و حکیم نامی "ملا محسن فیض کاشانی" در فنون مختلف علمی بود و از او نیز اجازه گرفت. از میان 211 نفر شاگردان مسلم او که در یک کتاب نامشان آمده، بعضی از شاگردانش را که مشهور ترند، نام می بریم: 1- سید نعمت الله جزایری، 2- میرمحمد صالح خاتون آبادی، 3- ملا ابوالحسن شریف عاملی، 4- حاج محمد اردبیلی، 5- میرزا عبدالله تبریزی اصفهانی (مؤلف ریاض العلماء)، 6- ملا محمد سراب تنکابنی، 7- میرمحمد حسین خاتون آبادی (نوه دختری علامه)، 8- ملا رفیعا گیلانی، 9- سید ابوالقاسم خوانساری. اگر چه به گفته بزرگانی چون سید نعمت الله جزایری، شاگردان مجلسی را بیش از هزار نفر گفته است، از دانشمدان و مردان نامی معاصر با علامه مجلسی هم می توان فقط به نام چند نفر از جمله ملا محمد باقر سبزواری، شیخ حر عاملی، سید هاشم بحرانی، آقا جمال الدین خوانساری، شیخ محمد علی حزین لاهیجی اشاره کنیم. باید گفت از آنجا که زندگی این شخصیت علمی و دینی و تأثیر وجود او، بسیار شگرف و مهم و عظیم است، شایسته می باشد که برای اطلاع و آگاهی به زندگینامه او به طور دقیق و کامل مراجعه شود. تألیفات او را به عربی و به فارسی بیش از 100 جلد گفته اند. وفات این بزرگمرد عالم اسلام، در 27 رمضان سال 1110 هـ ق و مزارش در کنار مسجد جامع، پایگاه و نزدیک خانه اش، جنب پدر علامه اش، مرحوم ملا محمد تقی مجلسی در اصفهان می باشد.

ساختار بندی کتاب:
این رساله شامل دو مقدمه و چند باب است.
مقدمه:
باب اول: در اثبات صانع
باب دوم: در اثبات قدرت صانع
باب سوم: در علم
باب چهارم: در عدل و حکمت
باب پنجم: در نبوت
باب ششم: در اثبات نبوت
باب هفتم: در امامت
باب هشتم: در لزوم امام
مقدمه:
باب اول: در تطبیق حدیث شریف «من عرف نفسه فقد عرف ربه»
باب دوم: قال الله عز من قائل: «قل أرأیتم إن کان من عند الله ثم کفرتم به من أضل ممن هو فی شقاق بعید؛ بگو به من خبر دهيد اگر (قرآن) از نزد خدا (آمده) باشد و آن را انكار كرده باشيد چه كسى گمراه ‏تر از آن كس خواهد بود كه به مخالفتى دور و دراز (دچار) آمده باشد» (فصلت/ 52)
باب سوم: در تفسیر سوره حمد و تطبین فقرات معجز نظام آن بر اصول دین
باب چهارم: در تفسیر سوره توحید و تطبین آن بر جمیع اصول دین
باب پنجم: در تفسیر سوره جحد و تطبین آن بر اصول دین

منابع

  • محمد باقر مجلسی- رساله نجات

کلید واژه ها

کتاب رساله نجات علامه محمدباقر مجلسی علم کلام اصول دین زندگینامه

مطالب مرتبط

چهارده رساله البراهین در علم کلام مجموعه ای از اعتقادات، ضروریات دین مبین اسلام، مذهب حقه امامیه تفنید قول العوام بقدم الکلام فوائد الاصول اساس التقدیس المطالب العالیه من العلم الالهی

اطلاعات بیشتر

ابزار ها