جستجو

علت انقطاع نبوت تبلیغی

چرا چنین است؟ چرا امت محمد (ص) و ملت اسلام از هدایت و ارشاد چنین پیامبرانی محروم مانده اند؟ فرضا این مطلب را پذیرفتیم که اسلام به واسطه کمال و کلیت و تمامیت و جامعیتش به نبوت تشریعی پایان داده است، پایان یافتن نبوت تبلیغی را با چه حساب و فلسفه ای می توان توجیه کرد؟ حقیقت این است که وظیفه اصلی نبوت و هدایت وحی، همان وظیفه اول است اما تبلیغ و تعلیم و دعوت، یک وظیفه نیمه بشری و نیمه الهی است. وحی و نبوت یعنی اتصال مرموز با ریشه وجود و سپس مأموریت برای ارشاد خلق، مظهری است از مظاهر «هدایت» که بر سراسر هستی حکم فرماست:
«قال ربنا الذی اعطی کل شیء خلقه ثم هدی؛ گفت: پروردگار ما کسی است که آفرینش هر چیزی را به او عطا کرده سپس هدایتش نموده است» (طه/ 50)
«الذی خلق فسوی* و الذی قدر فهدی؛ همان که آفرید و سامان داد و آنکه تقدیر کرد و هدایت نمود» (اعلی/ 2-3)
موجودات با پیمودن پله های هستی به تناسب درجه کمالی که به آن می رسند از هدایت خاص آن درجه بهره مند می گردند یعنی خصوصیت و شکل هدایت بر حسب مراحل مختلف هستی متفاوت است. دانشمندان اثبات کرده اند که حیوانات هر اندازه از نظر ساختمان و تجهیزات طبیعی ضعیف تر و ناتوان ترند از لحاظ نیروی مرموز هدایت غریزه که نوعی حمایت و سرپرستی مستقیم طبیعت است قوی ترند و هر اندازه که از لحاظ تجهیزات طبیعی و نیروهای حسی و خیالی و وهمی و عقلی مجهزتر می گردند و بر پله های وجود بالا می روند، از هدایت غریزی آنها کاسته می شود، درست مانند کودکی که در مراحل اول کودکی تحت حمایت و سرپرستی مستقیم و همه جانبه پدر و مادر است و هر اندازه که رشد می کند از تحت حمایت مستقیم والدین خارج و به خود وا گذاشته می شود.
بالا رفتن جانداران بر پله های هستی و مجهز شدن به تجهیزات عضوی و حسی و خیالی و وهمی و هوشی و عقلی بر امکانات و استقلال آنها می افزاید و به همان نسبت از هدایت غریزی آنها می کاهد. می گویند حشرات از همه حیوانات از لحاظ غریزه مجهزترند، در صورتی که از لحاظ مراحل تکامل در درجه پایین قرار گرفته اند و انسان که بر بالاترین پله نردبان تکامل قرار گرفته است از لحاظ غریزه از همه ناتوان تر است.
وحی عالی ترین و راقی ترین مظاهر و مراتب هدایت است. وحی، رهنمونی هایی دارد که از دسترس حس و خیال و عقل و علم و فلسفه بیرون است و چیزی از اینها جانشین آن نمی شود. ولی وحیی که چنین خاصیتی دارد وحی تشریعی است نه وحی تبلیغی. تبلیغی بر عکس است. تا زمانی بشر نیازمند به وحی تبلیغی است که درجه عقل و علم و تمدن به پایه ای نرسیده است که خود بتواند عهده دار دعوت و تعلیم و تبلیغ و تفسیر و اجتهاد در امر دین خود بشود. ظهور علم و عقل و به عبارت دیگر، رشد و بلوغ انسانیت، خود به خود به وحی تبلیغی خاتمه می دهد و علما جانشین چنان انبیاء می گردند.

منابع

  • مرتضی مطهری- ختم نبوت- صفحه 34-36

کلید واژه ها

پیامبران انسان کمال تبلیغ عقل وحی باورها در قرآن

مطالب مرتبط

نظر علامه اقبال در تفسیر فلسفه ختم نبوت ارائه بینات، کتاب و میزان از سوی انبیاء رابطه عقل و دین از دیدگاه علامه طباطبایى وحی، امداد غیبی در مقیاس اجتماع بشر حقیقت وحی از نظر قرآن هدایت تکوینی و ضرورت نبوت برای هدایت اختصاصی انسان پرسش هایی در باب رابطه «خاتمیت» با تحولات اجتماعی

اطلاعات بیشتر

نبوت تبلیغی، نبوت تشریعی نشانه ها و علل ختم نبوت در قرآن ظهور اسلام، حد فاصل عهد تاریخی و عهد ماقبل تاریخ نقش بلوغ و رشد فکری بشر در ختم نبوت

ابزار ها